Editör: Fulya Dündar · Son güncelleme: 26 Ekim 2026
Kasım indirimleri, ABD'de Şükran Günü'nün ertesindeki alışveriş gününden, yani Black Friday'den çıktı; Türkiye'de bir günden bir haftaya, oradan Kasım ayının tamamına yayıldı. Adın indirimle ilgisi yoktu: 1960'larda Philadelphia polisi o günkü trafik ve kalabalık için kullanıyordu. Spor ayakkabı alacaksanız Kasım, kış sezonunun başı olduğu için iyi bir zaman; yeter ki indirimin gerçek olup olmadığına bakın ve numaranızı doğru seçin. Aşağıda bunları sırayla anlattım. En sonda da Sporvol'un Efsane Kasım'ı var.
Black Friday nereden çıktı?
ABD'de Şükran Günü Kasım'ın dördüncü perşembesidir ve ertesi cuma, Noel alışverişinin fiilen başladığı gün olarak kabul edilir. “Black Friday” adı ise önce bir polis argosuydu. Araştırmacıların bulduğu en eski kayıtlar 1950'lerin sonu ve 1960'ların başına, Philadelphia'ya gidiyor: şehir merkezindeki mağazalara akın eden kalabalık trafiği kilitliyor, polis o güne ve ertesi güne “kara” diyordu. Gazete kayıtlarında adın 1961'de geçtiği görülüyor.
Çok anlatılan bir hikâye daha var: perakendecilerin defterleri o gün kırmızıdan siyaha dönüyormuş. Kulağa güzel geliyor, ama tarihçiler bunu adın kaynağı olarak görmüyor; kaynağı trafik ve kalabalık. Perakendeciler o günkü olumsuz imajı sonradan “kâra geçiş” anlatısıyla değiştirmeye çalıştı.
İnternet alışverişi yaygınlaşınca bir gün daha eklendi. Cyber Monday adı, ABD Ulusal Perakende Federasyonu'na bağlı Shop.org tarafından 2005'te, 28 Kasım tarihli bir basın bülteniyle duyuruldu; bülten, bir önceki yıla ait verilerde Şükran Günü hafta sonunun ardından gelen pazartesinin yılın en yoğun online alışveriş günlerinden biri çıkmasına dayanıyordu.
Türkiye'ye nasıl geldi, neden bir aya yayıldı?
Türkiye'deki başlangıç yılı için tek bir resmî kayıt yok; yayınlanmış haberlerde uygulamanın 2014'ten itibaren yaygınlaşmaya başladığı yazıyor. Önce “Kara Cuma” denildi; sonra markalar kampanyalarına kendi adlarını verdi. Bugün her site ve mağaza zincirinin kendi kampanya adı var.
Süreç şöyle ilerledi: tek günlük indirim önce üç güne, sonra bir haftaya, sonra ayın büyük kısmına yayıldı. Büyük platformlar kampanyalarını Kasım'ın ilk haftasına çekti; bir kısmı tüm ayı kapsayan kampanyalar kurdu. Tüketici açısından anlamı şu: artık tek bir cumaya kilitlenip kalmak gerekmiyor, ama kampanya süresi uzadıkça “indirim gerçekten indirim mi” sorusu da büyüyor.
Görsel: PUMA
Perakende ve e-ticaret sektörüne etkisi ne oldu?
Etkinin ilk kalemi talebin tek yerde yoğunlaşması. Related Digital'in 2019 verilerine göre kampanya dönemindeki alım, yılın diğer en yoğun satış gününe göre yaklaşık 8 kat fazlaydı; siparişler en çok gece 00:00-01:00 arasında verilmişti ve satılan ürün sayısı bir önceki yıl 1,56 milyondan 2,27 milyona çıkmıştı. Aynı rapora göre ciroya en çok giyim ve kozmetik katkı yapıyordu; yani spor giyim ve ayakkabının da içinde olduğu kategoriler bu dönemin ana taşıyıcısı.
İkinci kalem lojistik. Elektronik Ticaret İşletmecileri Derneği (ETİD), Aralık 2019'daki açıklamasında Kasım'daki yoğun alışveriş dönemi yüzünden kargo şirketlerinin özellikle internet siparişlerinde teslimat sürelerini uzattığını kabul etmişti. Bugün ölçek çok daha büyük: Ticimax'in yaklaşık 20 bin e-ticaret şirketinin verisine dayanan Kasım 2024 raporuna göre Kasım 2024'te toplam sipariş sayısı 5,96 milyondu ve bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 57,21 artmıştı.
Perakendeci tarafında bunun sonucu açık: stok ve kargo planı kampanyadan haftalar önce yapılmak zorunda, çünkü kampanya başlayınca düzeltmek için vakit yok. Tüketici tarafında da alışkanlık değişti. 2019 verilerine göre kullanıcılar araştırmayı daha çok mobilde yapıp satın almayı masaüstünde tamamlıyordu; yani insanlar kampanya gününden önce fiyatı ve modeli zaten karşılaştırıyor. Bu da kampanya fiyatının gerçekten düşük olup olmadığının daha kolay yakalanabildiği anlamına geliyor.
İndirimin gerçek olup olmadığını nasıl anlarsınız?
Sahte indirim, Kasım'ın en çok konuşulan konusu ve bunun için yasal bir ölçü var. 2022'de Fiyat Etiketi Yönetmeliği'nde yapılan değişiklikle, indirim oranının hangi fiyat üzerinden hesaplanacağı belirlendi: indirimin uygulandığı tarihten önceki 30 gün içinde uygulanan en düşük fiyat esas alınır. Yani fiyatı bir hafta önce şişirip sonra “%50 indirim” yazmak yönetmeliğe aykırı. Ticaret Bakanlığı Kasım 2025'teki duyurusunda da Reklam Kurulu'nun indirimli satış, reklam ve tanıtımları hem mağazalarda hem dijital mecralarda izlediğini, gerçeğe aykırı fiyat beyanlarında idari yaptırım uygulandığını belirtti.
Alışverişten önce pratikte şunlara bakın:
- Eski fiyat ve tarih: indirimli fiyatın yanında eski fiyat ile kampanyanın başlangıç ve bitiş tarihi görünmeli. Stok sınırı varsa o da yazılmalı; bunlar Bakanlığın satıcılardan beklediği bilgiler.
- Kendi karşılaştırmanız: “en düşük fiyat”, “şok indirim” gibi ifadeler tek başına kanıt değil. Ürün kodunu aratıp birkaç yerde fiyata bakın; kodla arama, farklı renk ya da sezon modelinin karıştırılmasını önler.
- Koşullu kampanyalar: “3 al 2 öde” gibi tekliflerin hangi ürünleri kapsadığını ve alt sınırını okuyun.
- Güvenli ödeme: bağlantının SSL'li olduğuna ve ödemenin 3D Secure ile yapıldığına dikkat edin; özellikle sosyal medyadan gelen yönlendirmelerde.
- Şikayet yolu: aldatıcı reklam ve uygulamaları doğrudan Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu'na bildirebilirsiniz.
Spor ayakkabı ve spor giyim için Kasım neden iyi bir zaman?
Kasım, kış sezonunun başlangıcı. Havalar soğuyor, yağmur artıyor; koşuya devam edenler ve doğada yürüyenler için bu, ayakkabı ihtiyacının net göründüğü dönem. Su geçirmez ya da outdoor bir model arıyorsanız Gore-Tex ve su geçirmez ayakkabılara, erkek ve kadın outdoor modellerine bakabilirsiniz. Gore-Tex ile su iticinin farkını bu yazıda anlattık.
Görsel: PUMA
Koşu ayakkabısı bakanlar için erkek koşu ve kadın koşu ayakkabıları sayfaları var; eski bir çiftin yerini yenisiyle değiştirmeyi düşünüyorsanız ayakkabı ne zaman değişir yazısı işinize yarar. Kışlık bot düşünüyorsanız kadın kışlık bot seçimi yazımıza bakın. Kampanya dönemlerinde indirimli ürünleri tek yerde görmek için de outlet sayfasını kullanabilirsiniz.
Görsel: HOKA
İndirimde doğru numarayı nasıl seçersiniz?
İndirimde en sık yapılan hata, fiyata bakıp numarayı tahminle seçmek. Ayakla ayakkabının burnu arasında yaklaşık 1 cm boşluk kalmalı. Ayaklar akşam saatlerinde biraz şiştiği için ölçüyü o saatte almak daha doğru sonuç verir; kış için kalın çorapla giyecekseniz çorapla deneyin.
Numara markadan markaya, hatta modelden modele değişebiliyor. Bu yüzden ürün sayfasındaki beden seçeneklerine ve ölçü bilgisine bakın. Ayak ölçüsünü evde nasıl alacağınızı bu rehberde, online alışverişte numara seçimini bu yazıda bulabilirsiniz. Numara tutmazsa iade hakkınız var; yine de ayakkabıyı yalnızca evde, temiz bir zeminde deneyin ki kullanılmış sayılmasın.
Orijinal ürün güvencesi neden önemli?
Kampanya dönemi, sahte ürünün ve sahte sitenin de en çok dolaştığı dönem. Sporvol'da ürünleri markaların Türkiye'deki resmi distribütörlerinden ve markanın kendisinden faturalı alıyoruz; her sipariş adınıza faturalı gönderiliyor. Orijinal ürünü nasıl ayırt edeceğinize dair ayrıntıları Orijinal Ürün Güvencesi sayfasında ve bu yazıda topladık.
Sık sorulan sorular
Efsane Kasım nedir?
Black Friday'in Türkiye'de aldığı biçimlerden biri: tek günlük indirimin Kasım ayına yayıldığı, mağazaların ve sitelerin kampanyalarını ayın ilk günlerinden başlatabildiği dönem. Sporvol'un Kasım kampanyasının adı da Efsane Kasım.
Black Friday ne zaman?
ABD'de Şükran Günü Kasım'ın dördüncü perşembesidir; Black Friday da onu izleyen cumadır. Cyber Monday ise aynı hafta sonunun ardından gelen pazartesi. Türkiye'de pek çok mağaza ve site kampanyayı bu cumaya bağlı kalmadan Kasım'ın ilk haftasına çekiyor.
Kasım indirimlerinde fiyatın gerçek olduğunu nasıl anlarım?
Ticaret Bakanlığı'nın Fiyat Etiketi Yönetmeliği'ne göre indirim oranı, indirimin uygulandığı tarihten önceki 30 gün içinde uygulanan en düşük fiyat üzerinden hesaplanmalıdır. İndirimli fiyatın yanında eski fiyatı, kampanyanın başlangıç ve bitiş tarihini, varsa stok sınırını görmelisiniz.
Kasım'da alınan spor ayakkabı iade edilebilir mi?
Mesafeli satışlarda yasal cayma süresi 14 gündür. Ayakkabıyı kullanmadan, etiketiyle ve kutusuyla geri göndermeniz gerekir. Sporvol'un iade koşulları iade ve iptal sayfasında yazıyor.
Spor ayakkabı için Kasım iyi bir zaman mı?
Kış sezonu başlıyor; yağmur ve soğuğa hazırlanmak için doğru zaman. Beden seçenekleri henüz geniş olduğundan model ve numara seçmek kolay; hava iyice soğuyunca su geçirmez ve outdoor modellerde bedenlerin azalması olağan.
Sporvol'da Efsane Kasım
Sporvol'un Efsane Kasım kampanyası 1 Kasım'da başlıyor. Kasım boyunca seçili ürünlerde fırsatlar olacak; kampanyadaki ürünler ve güncel bilgiler Efsane Kasım sayfasında toplanıyor. Bu yazıda anlattığımız gibi karar vermeden önce ürün sayfasındaki eski fiyata, tarihe ve beden seçeneklerine bakın; sorunuz olursa WhatsApp destek hattımızdan yazabilirsiniz.
Markalara göre bakmak isterseniz Puma, adidas, Asics, HOKA ve Salomon sayfaları da hazır.